Hervorming ambtenarenpensioenen: nieuwe regeling voor langdurig arbeidsongeschikte ambtenaren

De ambtenarenpensioenen worden hervormd. Zo wordt het ziektepensioen voor ambtenaren – en zijn opvolger, de tijdelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering voor ambtenaren – definitief afgeschaft. Met de wet van 12 juni 2026 tot wijziging van de wet van 20 juli 1991 houdende sociale en diverse bepalingen voert de wetgever een nieuwe regeling in voor langdurig zieke ambtenaren.

Nieuwe berekening van de verzekeringsbijdrage

Deze ambtenaren worden via het mechanisme van de Wet sociale en diverse bepalingen van 20 juli 1991 retroactief verzekerd binnen het werknemersstelsel. Dat heeft evenwel budgettaire gevolgen voor het RIZIV. De wetgever voorziet daarom in een nieuwe berekeningswijze van de verzekeringsbijdrage.

De verzekeringsbijdrage wordt voortaan berekend op basis van de resterende periode tot aan de wettelijke pensioenleeftijd. Op het aldus berekende bedrag wordt een responsabiliseringscoëfficiënt toegepast die toeneemt naarmate de betrokken ambtenaar verder van de pensioenleeftijd verwijderd is:

• 1,5 wanneer minder dan 120 volledige kalendermaanden resten;

• 1,6 wanneer gelijk of meer dan 120 maar minder dan 240 volledige kalendermaanden resten;

• 1,7 wanneer gelijk of meer dan 240 volledige kalendermaanden resten.

De wetgever voert daarnaast een plafond in. Het totale bedrag van de verschuldigde bijdragen mag niet hoger zijn dan het bedrag dat overeenkomt met 24 maanden maximale dagelijkse invaliditeitsuitkering, berekend overeenkomstig de regels van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen. Volgens de huidige index komt dit neer op ongeveer 62 800 EUR. Het gaat om een aanzienlijke verhoging tegenover de huidige regeling die toelaat om de extra kosten te compenseren.

Re-integratie als voorwaarde

Een tweede belangrijke wijziging betreft de rol van de werkgever bij de re-integratie van arbeidsongeschikte ambtenaren.

De wet bepaalt dat de regeling slechts van toepassing is wanneer de bevoegde medische instantie voorafgaand heeft vastgesteld dat de werkgever re-integratie-inspanningen heeft geleverd.

Voor werkgevers die ressorteren onder het Centrum voor medische expertise inzake arbeidsgeschiktheid moet daarbij rekening worden gehouden met de criteria opgenomen in het koninklijk besluit van 18 oktober 2024 tot regeling van de procedure voor de medische evaluatie van de arbeidsgeschiktheid van de ambtenaren van sommige overheidsdiensten door het bestuur van de medische expertise.

Andere overheidswerkgevers moeten erop toezien dat vóór een aanvraag tot medisch onderzoek de bepalingen van de Codex over het welzijn op het werk, in het bijzonder inzake re-integratietraject, werden nageleefd.

Overgangsregeling

De wet bevat een overgangsregeling voor bepaalde lopende dossiers.

De vroegere berekeningsregels blijven van toepassing wanneer cumulatief aan twee voorwaarden is voldaan:

• uiterlijk op 27 maart 2026 werd een ontvankelijke aanvraag tot medische evaluatie van de arbeidsgeschiktheid ingediend bij de bevoegde medische instantie;

• de definitieve lichamelijke ongeschiktheid wordt uiterlijk op 31 december 2026 formeel vastgesteld.

Onder een ontvankelijke aanvraag wordt verstaan een aanvraag die door de bevoegde medische instantie als volledig werd beschouwd en die vergezeld is van het vereiste omstandige verslag.

Monitoring door het RIZIV

De wet voorziet tevens in een jaarlijkse monitoring van de nieuwe regeling.

Vanaf april 2027 zal het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) een jaarlijks opvolgings- en evaluatierapport opstellen. Daarbij zal onder meer worden nagegaan in welke mate de nieuwe bijdrage de verschuiving van uitgaven naar de sector uitkeringen compenseert en welke gevolgen de afschaffing van het pensioen wegens medische ongeschiktheid heeft voor de duur van de arbeidsongeschiktheid en de re-integratie van de betrokken personen.

Inwerkingtreding

De wet is in werking getreden op 1 juni 2026.